Η οροσειρά του Γράμου (GR1320002 – κορυφές όρους Γράμος) εκτείνεται κατά μήκος των ελληνοαλβανικών συνόρων και καλύπτει τη βορειοανατολική περιοχή του Νομού Ιωαννίνων και το δυτικό τμήμα του Νομού Καστοριάς. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του μεγάλου ορεινού συμπλέγματος της Πίνδου και η ψηλότερη κορυφή του βρίσκεται στα 2.520 μ.
Η ονομασία Γράμοςπροέρχεται από τους βλάχους που μέχρι και σήμερα κατοικούν στην περιοχή.
Ο Γράμος όπως και το Βίτσι έχει συνδεθεί με μερικές από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας, καθώς αποτέλεσε το πεδίο μάχης του ιταλοελληνικού πολέμου και ορμητήριο των ανταρτών στη διάρκεια της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου. Στο Γράμο πραγματοποιήθηκε και η μάχη που σηματοδότησε και το τέλος του εμφυλίου το 1949. Σαν κατάλοιπο της πρόσφατης ιστορίας του Γράμου έχουν μείνει τα ναρκοπέδια που μέχρι και σήμερα, παρά τις προσπάθειες για πλήρη αποναρκοθέτηση, βρίσκονται διάσπαρτα σε ορισμένες περιοχές οι οποίες χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνες.
Το φυσικό περιβάλλον του Γράμου έχει υποστεί ελάχιστες ανθρώπινες παρεμβάσεις. Η ύπαρξη ναρκοπεδίων και το δυσπρόσιτο της περιοχής κράτησαν μακριά τον ανθρώπινο παράγοντα, συμβάλλοντας στην αύξηση της φυσικότητας.
Η χλωρίδα του Γράμου, παρά τις μελέτες που έχουν γίνει, δεν έχει ακόμα καταγραφεί πλήρως. Χαρακτηρίζεται από μεγάλα και πυκνά δάση και αλπικά λιβάδια. Όσον αφορά την πανίδα, τα πιο σημαντικά απειλούμενα είδη που φιλοξενούνται είναι η αρκούδα (Ursus arctos - περίπου 15 άτομα), το αγριόγιδο (40-50 άτομα), ο τρίτωνας (Triturus alpestris - είδος αμφίβιου) και αρπακτικά όπως ο χρυσαετός, ο ασπροπάρης και ο πετρίτης.
Ο πλούτος της χλωρίδας και πανίδας του Γράμου τον έχει κατατάξει στις πιο σημαντικές από οικολογικής άποψης περιοχές της Ευρώπης. Συμπεριλαμβάνεται:
- στις σημαντικές περιοχές για τα πουλιά στην Ελλάδα
- στο δίκτυο «Φύση 2000»
- στις σημαντικότερες περιοχές για την αρκούδα
